جوارش شهرياران جوارش شهرياران : تنقيهء معده از اخلاط مركبه نمايد و نافع است از براى امراض حادثه در معده از اخلاط مركبه و امراضى كه حادث شود در ساير اعضا به مشاركت معده ، خصوص از براى صرع حادث به مشاركت معده از صعود ابخره اخلاط مركبه يا صعود نفس آن اخلاط از معده به دماغ . صنعت آن : فلفل سياه ، زيرهء كرمانى مدبر ، سداب ، بورهء ارمنى ، خولنجان ، قرفه ، از هر يك ، يك درم ؛ سقمونيا مشوى ده درم ؛ عسل مصفّا چهل درم ؛ به دستور مقرر مرتب نمايند . مقدار شربت : مقدار مستعمل از آن از دو مثقال تا پنج مثقال . « 1 » جوارش فواكه جوارش فواكه : تأليف استاد زين الدين صاحب اختيارات بديعى . خواص : معده را قوت دهد و قى باز دارد و جگر و دل و روده‌ها را قوت دهد و دفع صفراء كند و تنقل به آن كردن ، دافع خمار است . صنعت آن : آب انار ترش ، آب انار شيرين ، آب سيب ترش ، آب سيب شيرين ، آب به ترش ، آب به شيرين ، آب غوره ، آب زرشك ، آب سماق ، آب گيل ، آب امرود ، اجزاء متساوى همه را به آتش ملايم بپزند تا به ربع رسد و كف آن را بگيرند ، پس مساوى آنچه باقى مانده ، قند سفيد داخل كرده ، به آتش ملايم بجوشانند تا به قوام آيد . پس آب ليمو ، آب اترج ، از هر يك ، متساوى يك جزء ، اندك اندك داخل كرده ، به آتش ملايم بپزند تا به قوام جوارش رسد ، وقتى كه تمام آب‌ها را تشرب كرده باشد بر روى سنگ ريخته ، ببرند و بردارند و اگر خواسته باشند آب فواكه را با قند سواى آب ليمو و آب اترج به قوام آورند ، پس فرود آورده ، اندك اندك آب ليمو و آب اترج داخل نمايند و قرص سازند چه اگر پيش از اين داخل نمايند تلخ مىشود و اگر بعد از فرو گرفتن از آتش ، مشك تبتى دو دانگ ، مصطكى رومى يك درم ، زعفران نيم درم ، سوده ، داخل كنند بهتر است .

--> ( 1 ) . همان ، ص 665 .